Koek

In die tuisnywerheid van die lewe, dink die koeke hulle is beter as die res van die tuisgebak. Die arme terte word tot die agterste rakke verban, die karamelhorinkies word op die lae rakke uitgepak en die koeksisters word in die yskaste weggebêre. En al is kolwyntjies teoreties koek, word hulle nie in die vertoonvenster uitgestal nie, maar eerder gelos vir by die toonbank. Die spreekwoordelike nagedagtenis.

 

Ek is mal oor koek. Dubbellaag-, vla-, sjokolade-, vanielje-, reënboog- of fluweelkoek. Maak nie saak nie, ek sal vir hom eet. Tot die laaste krummel op is. Maar die koek kyk neer op die terte, kolwyntjies, pasteitjies, oliebolle, wortelkoek (want dit is mos nie regtig koek nie) en ander lekkergoed in die kombuis.

Sien, terte se standaarde is laag. Dikwels hoef hulle nie eers gebak te word, voor hulle geëet kan word nie. Terte kry selde versiering bo-op, wat hulle baie minder indrukwekkend laat lyk as die stywe botterroomversiersel wat op die sjokoladekoekstapel pryk. Terte se kors word sommer met die hand in die bak vasgedruk, terwyl niemand se vingers naby die koekbeslag kom nie.

Pasteitjies en ander soutgoed wat in die tuisnywerheid opgespoor kan word, gee sooibrand. Punt. Southappies laat mens opswel en my ouma dink ‘dis daai worsrolletjies’ wat veroorsaak dat haar voete so baie water terughou. Dit is ook nie aanvaarbaar om by iemand se huis op te daag met ‘n bak vol garage pies nie, maar ‘n koek sê aan die gasvrou: “Ek het klas, styl en maniere. Ek is opgevoed.”

Oliebolle is die dieselmechanics in die wêreld van gebak. Jy het nie besonder baie boekekennis nodig om die perfekte oliebol te bak nie, maar jy moet met jou hande kan werk. Om ‘n koek perfek te kan bak, moet jy die resep noukeurig kan volg. Jy moet lees, lees en nog so bietjie lees, voor jy eers jou hand aan ‘n pak meel slaan. ‘n Oliebol is maar net olie, meel en suiker… amper soos ‘n vetkoek, net bietjie meer kommin. 

Malvalekkers wat in sjokolade gedoop is, bakkies wat vol karamel geskep is, Marie-beskuitjies waarop ‘n gesiggie geverf is met versiersuiker… dit is die klug van die snoepwinkel. Enige bakster sal met afsku in hul oë neerkyk op die vlooimarkgemors wat gemik is daarop om naïewe kinders na hul ouers se beursies te laat gryp. (Dit word ook dikwels verkoop saam met die gehekelde toiletringe vir die gastebadkamer.)

 

Die enigste ander gebak wat ‘n koek dalk sal uitstaan, is tuisgebakte beskuit. Dit verg talent, geduld en baie werk, vandaar die besonderse hoë prys van hierdie klein pakkies heilsaamheid. Steeds is dit egter nie koek nie. Koek staan in die middel van die tuisnywerheid. Die spoguitstalling van Tan’ Snoes se Kosblik of Ta’ Malie se Winkel. 

Mens sou dink dat omdat kolwyntjies so naby aan die koekfamilie is, hulle meer status in die gemeenskap sou geniet, maar die hoop beskaam. Kolwyntjies het die Saterdagoggend-tydverdryf van elke student en Graad 7 Entrepreneur geword. Kolwyntjies word meestal sommer uit boksies voorberei, kompleet met versiering en al. Ek lees omtrent twintig webjoernale wat handel oor kos, sodat ek my feite reg het vir hierdie inskrywing: die kolwyntjie is nie kuns nie. Dis nie vlyt nie. Dis mode. En daarom kyk die koek op die kolwyntjie neer.

 

Vir die wat nog nie die simboliek gesnap het nie: Natuurlik vergelyk ek elke snuistery met die mense wat op my webjoernaal kommentaar lewer, want sien, hoe langer ek skryf, hoe dikker word my vel, hoe meer sien ek raak, hoe duideliker lees ek tussen die lyne… en boetie, die berge beter maar op my val, want soms voel dit of ek gedoem is vir die asblik agter die tuisnywerheid. Dan ruk ek my versiersuiker weer reg, klits my eierwitte styf en maak seker al die gemufde deeltjies van die tert is afgesny, sodat ek weer vol suiker en gluten die lewe voluit in die oë kan kyk.

Ek drink wyn, tog het ek nog nie een keer ‘n geheelonthouer probeer oortuig om ‘n slukkie te vat nie. Ek het tattoeërmerke, tog het ek nog nooit die wat skoon en rein van vel is, probeer forseer om ink in hul pigment te kry nie. Ek is dalk nie self ‘n roker nie, maar nog nooit het ek die preek gegee oor jy gaan ‘hoesend en proesend aan kanker sterf nie’. Ek eet kitskos, maar probeer nie een van my gesonde maatjies oortuig dat McDonalds lekkerder ruik as ‘n slaai nie. Ek lag hopeloos te veel, te hard en te lelik volgens my ma, maar het nog nooit haar probeer oortuig dat haar sagte gegiggel nie so lekker op die oor val soos my lagbuie nie. Ek het die taalgebruik van ‘n matroos (darem nie altyd nie), maar probeer nie die gladdebekke, heelbekke, toebekke en skoonbekke sover kry om ‘n swets te laat glip nie. Ek leef. Maar ek laat ook leef. Iets wat meeste koeke nog nie uit hul glashuise en hoë torings kon regkry nie. Hulle bid sodat Jesus my kan vergewe, kraak my af oor ek die silwer randjie raaksien en ja, een reken selfs ek is nie ‘vroulik’ nie. Gaan ek myself verdedig? Nee. Hoekom? Vir wie? Laat hulle maar saam met my bid, die hemel weet, niemand kan tè veel gebed kry nie. Laat hulle skinder, dit gaan nie my lag minder maak nie. Laat hulle maar vingerwys, ek sal aanhou skryf. Laat die koeke maar koekeloer en kekkel en kritiseer. Ek is ‘n gelukkige tert, hier in die agterkant van die lewe se tuisnywerheid. Een met ekstra room.

Advertisements

One thought on “Koek

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

Connecting to %s