Geagte me. Wiid

Geagte Me. Wiid

Dit is met ‘n swaar hart wat ek hierdie skrywe aan u rig vandag. Ek ken u nie. Ek is eerlik as ek skryf dat ek nog nooit enige van u boeke gekoop, enige van u damesoggende bygewoon het of enige van u kursusse voltooi het nie. U moet weet dat ek dus nie enige vooropgestelde idee oor u in my kop het nie.

Dit is ook belangrik om te weet dat ek nie juis ‘n kampvegter is nie. Nog nooit het ek vir dae lank in ‘n boom gaan nesskop om te keer dat ontwikkelaars hom plattrek nie. In die voorste rye van optogte vir vryheid het ek nog nie gedans nie.  Ek is nie gay, voorheen benadeel, snobisties, ryk of alomwetend nie. Ek skenk so elke nou en dan bloed, beskou myself as ‘n goeie lid van die samelewing en ek glo onwrikbaar in die “leef-en-laat-leef” filosofie.

Toe ek dus in stille luiheid deur Faceboek skuifel en ek in aanraking kom met u wreedheid wat in die naam van ‘n god versprei word, was ek stomgeskok van vrees. Ek noem dit wreedheid, want dit is emosionele mishandeling wat in my kop geboks moet word saam met verkragters. Ek verwys na ‘n god in die breë sin van ‘n opperste figuur, want die God wat ek ken, sal beslis nie in die naam van Sy liefde, sulke veroordelende woorde goedkeur nie. Ek ervaar vrees in stilte, want wat gaan aan in ‘n volwasse vrou se kop om sulke snert aan tieners te smous?

Me. Wiid, ek weet nie hoe u CV lyk nie. Ek weet nie wat u voorkennis is, waar u belange lê of hoe diep u ervaring strek nie, maar om aannames te maak oor hoe seksuele oriëntasie gevorm word… hoe kinders wat gemolesteer is gaan manifesteer… hoe bybelversies by u krom wêreld moet aanpas… dit is dinge wat dekades lank al deur duisende kundiges, wêreldwyd, ondersoek worden nog nooit kon ‘n klinklare oplossing of bewys gevind word nie. Dit bly bloot teorieë.

Ek is ‘n onderwyseres wat gesien het hoe homoseksuele kinders stry teen die natuur en wat hulle vertel word reg is. Ek is familie van mense wat self nie verstaan hoekom hulle anders dink en voel en ervaar nie. Ek is ‘n vriendin van vele wat wens vir die eenvoudige, “normale” uitweg. Die stryd om selfaanvaarding is vir ALMAL moeilik. Soveel te meer as jy buite die norm gedruk word deur hormone en dit in ‘n land waar konserwatiewe denke nog lank nie bevry is nie.

My brief is nie om u te oortuig wat enige god se idee en opinie is nie. Ek is nie ‘n god nie en sal dus nie weet nie. Wat ek wel weet is dat die menslike psige sagkuns hanteer behoort te word. Elke asem op aarde het die reg om met liefde, respek, geduld en eerbied  behandel te word. U hoef nie almal te aanvaar nie. U hoef nie die “moffies” te nooi vir ete nie. Maar u het ook nie nodig om hulle te verdoem tot ‘n hellevuur op u terme en voorwaardes nie. U hoef nie gays se seksgewoontes goed te keur nie. Maar u het ook nie nodig om die oorsaak van hul “toestand” te ondersoek nie. U hoef nie ‘n huweliksbevestiging waar te neem tussen twee vrouens wat mekaar onvoorwaardelik lief het nie. Maar u het ook nie nodig om tieners wat met hierdie kwessie stry, verder deurmekaar te praat nie. Die lewe is wreed genoeg. U het nie nodig om by te dra deur oordeel uit te spreek en minagtend te praat van iemand anders se kinders nie.

Miskien moet u, behalwe ‘n goeie redigeerder, ook ‘n bietjie balans gaan soek. Miskien, me. Wiid, moet u vanaand in die spieël gaan loer en seker maak wie vir u terugloer. Is u hart nie ook swaar nie? En dan wonder ek maar net, op watter rein kussing, in watter glashuis, u vanaand u perfekte koppie gaan neerlê? En ek wonder of u sag en rustig gaan slaap, met die wete dat daar vanaand so klein bietjie meer haat in die wêreld is, as gevolg van u woorde?

Me. Wiid, my beste wense vergesel u op die pad wat u nou moet stap. Mag u bevry word van die oordeelsjas. Mag die Groot Regter ook versagtende omstandighede in u saak toepas. En mag daar iemand wees wat vir u opkom: “vergewe haar, want sy weet nie wat sy doen nie.”

Die uwe.

 

Advertisements

Teenoorgestelde

Party mense bid knielend langs die katel. Ander verdoem gebed as snert. Sekeres soen sag en teer, terwyl ander lippe passievol eienaarskap van ‘n geliefde eis. Vegetariërs kyk met afsku na dieselfde skaaptjoppie wat my mond laat water. Terwyl koninklikes hoedjies en hooftooisels gebruik as normaal, vind ek giggelende vreugde in die vryheid van my kopvel.

Party mense spaar geld deur 10% van hul inkomste getrou weg te bêre. Ander koop eiendom, goud of aandele. Sekeres vind genot in die kletter van ‘n sleutelbord en die vorming van woorde op ‘n skerm, terwyl ander glimlag as die pen oor die papier gly. Drawwers se wenkbroue lig as ek vertel van my luilekker vakansie van niksdoen. Terwyl tannies en pensioenarisse brei en hekel dat die wol en gare spat, vind ek ontspanning tussen die bladsye van ‘n boek.

Party mense aanvaar Facebook as die sosiale vermaak wat ten doel stel om ons besig te hou. Ander beleef die mag as ‘n intense waarheid en gids tot die lewe. Sekeres kook volgens elke koppie en teelepel soos voorgeskryf word deur die resep, terwyl ander proe en bylas soos die smaak hul sintuie lei. Sakemanne en -vroue se lippe trek haarfyn ‘n streep as hulle my plat Crocs as klap in die gesig ervaar. Terwyl skoonheidspoppies ure voor die spieël staan en hul gesiggies inkleur, slaap ek eerder laat en word die maskara sommer in die hardloop misbruik.

Party mense lees hygromans, die Bybel, tydskrifte en die Sondag. Ander maak die woord van navorsers en slimkoppe wet. Sekeres soek ‘n harde matras, terwyl ander rugwerwels rus vind in sagte vere en donskomberse. Tandartse vermy vrugtesap en nie alle dokters glo in borsmelk nie.

Party mense lieg. Ander probeer nie eers nie. Party mense bespreek. Ander skinder blatant. Party mense dans op ritme. Ander vergat sommer net hul naam. Die aarde word bewandel deur alle vorme, geure en kleure… teenoorgesteldes en sinonieme en homofone en soortgelykes en fobe. En terwyl party mense sommer net vinger wys, dink ek die sukses van jou lewe lê in die vind van jou eie, persoonlike waarheid.

Trane

Vanaand dink ek aan ‘n persoon wat duisende kilometers ver weg haar eie oorlog veg. Oor bottels wyn, saam met patee en pizza en poeding, deur trauma en vreugde is ons vriendskap gevorm, soveel meer as ‘n blote bloedband of oppervlakkige kennisname.

Ek huil oor haar, want ek verlang. Toe maak ek boonop die fout om Grey’s Anatomy se nuutste episode te kyk. Ek weet dit is nou nie so opwindend soos die afgelope week se 7de Laan nie, maar nietemin, is ek vanaand emosioneel broos gelaat deur die gebeure op ‘n televisieskerm.

Een tongtippie-toets, wat moontlik ‘n mangelwassery kon wees, het Suid-Afrika aan die oor beet. Oor sosiale media van alle vorme word daar gegis en gegons oor die effek en nagevolg van een kus. Was dit die soen van Judas? Was dit bloot normaal? En wie se normaal sal dit dan wees? Hoe durf een standaard manlike spesie ‘n ander se bek uit lek? Die Bybel verdoem dit dan. Hier in die Midde Ooste sal jy óf gestenig óf in die tronk opgesluit word as jy sou besluit om iemand van dieselfde geslag openlik te liefkoos. Die woord “tongknoper” kry sommer nuwe betekenis. 7de Laan verskuif grense. Nou dààr is ‘n sin wat ek nie gedink het ek sal ooit uiter nie. Nodeloos om te sê, is almal nie ewe ingenome met hierdie liplek-lekkerte nie, maar immers praat mense nou oor iets anders as politiek.

Ek is nie een vir oordeel nie. Ek leef en laat leef. Noem my maar selfsugtig, maar ek bemoei my liefs met die sake van my eie sielsrus. Perfek is ek nie. Foutloos beslis nie. ‘n Glashuis is my woning nie, Totius sou verstaan. So ek giggel in my binnemou oor die herrie van die Laan en ek grinnik as ek die konserwatiewe, Calvinistiese, veroordelende opinies lees van die sogenaamde alomwetendes.

My hart huil egter vanaand. Die hopie snotsnesies en rooi, verhewe oë getuig van my weemoed. Ek begeer, groter as enige materiële hebsug, meer as enige vrede op aarde, om vanaand daardie persoon ‘n drukkie te kan gee. Ek sal wyn opgee as ek net saam met jou kan huil.  Ek sal vir veertig dae vas van sjokolade en roomys, as ek net jou kan oortuig van my omgee. Ek sal vloek afsweer en my bankrekening leegmaak, om net vanaand vir JOU… net vir JOU te kan vashou, want ek weet jy het dit nodig. Jy veg jou oorlog teen die aggressors wat nie gesien kan word nie: die dood, die werksdruk, die finansiële angs, vrees vir die onbekende en die glimlag wat nie vanself wil kom nie… en dan raak die volk ongeskik oor ‘n soen. Dit laat my effe histeries. Ek kyk eerder Grey’s as 7de Laan. In Grey’s veg hulle vir asems en leef hulle nie net vir ‘n snak daarna nie. My punt? In plaas van leef om vinger te swaai, leef ek eerder na aan trane.

Komplekse wesens

Ek maak vanoggend huis skoon. Was vloere, skrop wasbakke en vee die spieëls blink. Ek gooi koeldrankblikkies, naartjieskille, dadelpitte en twee wynbottels weg. Dis toe ek die leë toiletrolletjie in die asblik gooi dat die skuldgevoel so in my palm kom lê. Op Pinterest het ek gesien hoe mense hierdie leë toiletrolle omskep in parkeerhuisies vir seuntjies se karretjies. Hulle word geverf om allerhande oulike en kreatiewe dinge in en om die huis meë te doen. Ek laat staan die huis vir ‘n oomblik en wend my na oom Google. Byna alles wat ek vanoggend weggooi kan eintlik herwin, hergebruik of hersien word. Ek was altyd onder die indruk dat ek ‘n kreatiewe mens is. Nou twyfel ek.

Mense skei glas, plastiek en papier… want dit beteken ons red die aarde een glasbotteltjie op ‘n slag. Jy moet blykbaar nie batterye of spuitblikkies in die gewone vullis dompel nie, want dit is soos marteling vir Moeder Aarde. Ek loer na die swart(plastiek)sak vol vullis en wonder of ek nie maar my skouers moet regruk en my deel moet doen nie. Ek het altyd gedink ek gee nogal om vir ons wêreld. Nou is ek nie so seker nie.

Ek sit egter my voet neer. Superma is beslis meer as net die boek wat ek geskryf het. (Advertensiebreuk vir sinvolle bemarking:  te koop by Lapa se aanlynwinkel en meeste boekwinkels). Dis ‘n mite. Die lewe is, nes ons mense, kompleks. Geen twee dae is dieselfde nie. Nes mense ook verskil.

Net omdat ek nie elke leë toiletrolletjie omskep in ‘n kunswerk nie, beteken nie dat ek onkreatief is nie. Net omdat ek so dan en wan my plastiekhouertjie in die gewone drom gooi, beteken nie ek haat die aarde nie.  En ek gaan nie skuldig voel oor ek nie elke dag hierdie perfekte Pinterest persoon is nie. Soos die vullissak is ek divers, deurmekaar en laat gaan ek maklik van gemors. En immers het ek nou ‘n skoon huis.

 

 

 

Erkentenis

Sekere dinge is nie maklik om te erken nie: soos dat ek te veel vloek, te veel roomys skelm uit die bak uit eet, te veel huis toe verlang en dat ek vir die Cheetahs skree. Ek ken ten minste twee van Liani May se liedjies, al hou ek nie van haar stem nie en ek weet nie altyd wat is die regte ding om te sê nie. Ek erken dat ek vergeetagtig is, dat die wag voor my mond te veel met verlof is en dat my voorliefde vir soetgoed nie altyd met selfdissipline beheer kan word nie.

Ander dinge is baie makliker om te erken: ek het nie ‘n natuurlike aanleg vir sport nie, ek hou nie van geel nie, haat die smaak van whiskey, ek speel skaak, X-box en ek bou skelm my kinders se legkaarte. Ek erken dat ek nooit ‘n vegetariër sal kan wees nie, dat ek hou van rooiwyn drink en dat Afrikaans maar my geliefde taal is, al kom ons uit die kombuis en is ons nie in die universiteite welkom nie.

Ek bewonder die vrou wat sterk staan vanaand en haar hartseer, weemoed en verlange erken. Ek kyk met heldeverering na hoe sy haar hart op haar mou dra en ten spyte van haar beeld en reputasie, nie vra vir bejammering nie, maar smeek om begrip. Ek staar sonder skroom hoe sy haarself oplig, opkyk en voortbeur, terwyl die trane oor haar wange rol.

Ek lees die boodskap van wroeging. Die letters begin swem op my selfoonskerm en ek kan nie help om te wonder hoeveel moed dit geneem het om die erkentenis te maak nie. Help my. Ek het ‘n eina in my binneste wat niemand kan heelmaak nie. Geen pleister of salfie sal deug nie. Daar is nie woorde vir hierdie gebroke siel nie en ek kan ook nie met oortuiging sê dat tyd alle wonde sal genees nie. Maar hy gaan slaap met die hoop dat more nuwe moed, nuwe krag, nuwe oplossings sal bring, al is hy lank verby omkeer.

Sy erken sy is swanger… en dis nie haar man se DNA wat in haar baarmoeder setel nie. Hy erken hy is verlief… op ‘n ander man. Sy erken sy haat haar man oor hy selfmoord gepleeg het, al mis sy hom steeds. Hy erken hy voel magteloos oor hy nie sy ma kan vashou in hierdie uur van hartseer nie. Sy erken haar knieë swik. Hy erken sy skouers is nie sterk genoeg nie.

Ons erken te min. Ons is bang oor wat die mense gaan sê. Ons moet mos kranig wees, bewonder word vir innerlike krag en geestelike groei. Se moer. Te hel met hierdie storie dat ons moet sterk wees en moet voorgee asof ons oukei is. Soms is ons nie oukei nie… en dis ook oukei.

Basuin dit uit. Vra vir hulp. Sê as ek jou alleen moet los. Erken jou kwaal. Erken jou nood. Want in jou eerlike erkenning, lê die eerste treë na genesing.

 

 

Fyn

Ek is nie klein en fyn gebou nie. Inteendeel, soos my onderlyf is my vel ook maar swaar besnaard. Ek lees nie graag tussen die lyne nie, fynkam nie elke insinuasie  en stylfiguur wat moontlik kan aanstoot gee nie en kyk nie fyn uit vir elke moontlike letter van die liggaamstaal om te besluit hoe fyn my nerf eintlik moet wees nie. Dalk is ek nie fyn genoeg opgevoed om om te gee oor elke stukkie kritiek of venyn wat my kant toe swaai nie. Dalk ontbreek daar iets in my karakterlike dna om te beskik oor die vermoë om fyn te trap rondom elke gesprek en kompliment met ‘n moontlike kraak.

Op sosiale media word die voorsetsel “homo-” gebruik en elke aktivis wat in die laaste dertig jaar ‘n reënboogvlaggie laat wapper her, spring op ‘n perdjie. Ná ure se verduidelik, verstaan die helfte van hierdie mensdom steeds nie dat ‘n homofoon absoluut niks met seksualiteit te doen het nie.

In die koerant word die opskrif uitgeblaker: “Dis wit teen swart”. Elke jeugleier, politieke analis, vryheidsvegter, terroris en burgemeester, ruk hul nekkies in ‘n krul en stof onmiddelik hul wapens af. Dis eers met nabetraging wat besef word, die joernalis het berig oor die plaaslike skaakkampioenskappe.

Massa-histerie breek los oor “waardeur” wat “alweur” verkeerd gespel word. Elke kriesel kritiek wat deur ‘n idioot of geniale sosioloog of wyse raadgewer verkondig word, word aangetrek tot in mense se binnekamers en dan verpersoonlik tot dit net op hulle van toepassing is.

Die waarheid is dat niemand van ons regtig so fyn dopgehou word nie. Ons is verniet fyn van draad, want ons is klein en fyn en nietig in die groter kosmos. Dit voel dalk asof iemand sy woorde fyn korrel om ‘n perfekte skootplasing in jou wapenrusting te maak, maar meeste woorde en sinsnedes is eenvoudig argeloos. Ons luister dalk tè fyn en vergeet dat die fyne van die saak, dikwels deur misverstande gekniehalter word.

Ek is ‘n fynproewer van die woord. Van my taal. Maar net myne. As jy iets vir my wil sê, kom spreek die boekdele in my aangesig, want die inlassinne en bywoordelike bepalings gaan op my dowe oor val. Vir my is daar ‘n fyn lyn tussen fyngevoelige kinderagtigheid en ‘n hart wat opreg breek oor selfsug en waansin. My vel is dik, nes my bobene, maar ‘n  vriendskap kan ook aan skerwe spat: fyn en flenters.

Rugby

So durf ons toe gister die Dubai Rugby 7’s aan…

Nou liewe leser, hier moet my agterstand in agtergrond asseblief in ag geneem word. Ek is nie die produk van sportliefhebbers, rugbykykers of skrumtoeskouers nie. My ouerhuis was grotendeels televisie- , sport- en balvry. Ons is lesers, praters, skaakspelers, bordspeletjie-aanhangers en eintlik maar vervelige bleeksiele. Toe ek dus ongevraagd, onverwags en onomwonde verlief raak op ‘n geesdriftige van die rugbybal, is my Venn-diagram van veiligheid  omver gewerp. Ek is blootgestel aan die lewe op die pawiljoen, eiervormige bal wat deur dertig hygende mans nagejaag word en die gedokterde naartjie-kultuur wat so graag omhels is. Met groot en verboureerde oë is ek op Saterdae geskrum tot Simba-tjips in bakke, biltong uit bruin papiersakke en Salticrax met mossels, suur komkommers en kaas wat in een enkele hap in jou mond gedruk behoort te word.

Dis nou sestien jaar later en alhoewel ek meeste van die rugbywestryde kyk met ‘n leesboek op my skoot, sal ek tog nou en dan opkyk en verstaan waaroor ‘n hoogvat, vorentoe aangee en onkant beslissing gaan. Maar gister het die wêreld van rugby vir my verander…

Met verwondering het ek toegekyk hoe sewe vrouens mekaar die stryd aansê op ‘n rugbyveld. Oopmond het ek gestaar na Eva’s met bobene so dik en gespierd soos Adriaan Strauss s’n. Ek was vasgevang in Franse vlegsels wat met vlugtige voete mekaar takel: vreesloos en met ‘n aggressie wat my in my eie vroulike veggees laat twyfel. Ons Suid-Afrikaanse vrouespan is wit met boksterte, swart met geweefde vlegseltjies, bruin met twee spierwit voortande… en alhoewel die Aussies vinniger en sterker was as hulle, kon ek nie help om te wonder hoekom hulle nie maar teen Italië kon speel nie, al was die Italianers mans.

Vir die eerste uur of twee het ek net gekyk. Waargeneem. Gewonder hoekom enige vrou met gesonde verstand aan hierdie belaglikheid sou wou deelneem. Sou hulle graag wou wys hoe gelyk ons regtig staan met die man? Wou hulle sommer net ewekansige waaghalse wees omdat hulle onseker oor hul vermoëns op ander gebiede? En hoe op dees aarde kom jy agter dat jy ‘n talent het vir rugby speel? Dis tog nie iets wat in Graad 1 of 8 aanbeveel of aangemoedig word nie? Ooitjie-rugby het ek beslis nog nie van gehoor nie.

Ek is onseker oor my stand van ‘n dame in ‘n rugbybroek. Beyonce moenie ‘n Bul wees nie. Lindie nie ‘n Leeu nie. Dis verkeerd. Die lelik. Dis onaantreklik. Of is dit? Onder van die spiere en tattoeërmerke en rugbypette en mondskerms, skuil mooi meisies. Meisies met potblou oë waarin ‘n man sal kan verdrink. Meisies met vol, rooi lippe wat ‘n padda in ‘n prins kan verander. Meisies met satyngladde velle en gemanikuurde naels en geskeerde beenhare. Ek is nie seker of ek ‘n harige Hettie, bloeddorstige Belinda, wrede Willemien, manlike Martie of butch Bettie verwag het nie, maar ek het soveel meer as net hulle gekry. Ek het ook ‘n heel nuwe persepsie ontvang. Een waar sagte vrouens, harte van staal het.

Hoe later, hoe kwater… en na ‘n botteltjie water, ‘n bak springmielies en twee Fanta Slush-Puppies het ek ywerig deelgeneem aan die aanmoediging van ‘n drie… wat vyf punte tel… maar dis ‘n saak vir ‘n volgende skrywe. Ek het gegil soos geen hoofstuk in ‘n boek nog kon regkry nie. Ek het hande geklap, gejou, die skeidsregter sleggesê en as ek kon sou ek sekerlik gefluit het ook. Dit was ‘n bomenslike, grensverskuiwende ervaring.

Vandag is my stem hees, maar my oë oop. Ek kyk na rugby, nie meer met ‘n frons en afsku nie, maar met begrip. Ek sal sekerlik nooit myself as geesdriftige aanhanger klassifiseer nie. Ek sal nie my boeke ruil vir balle nie. Maar ek verstaan hoekom mense van die wêreld se lelik wil ontsnap deur na rugby te kyk. Dit laat mens vergeet van misdaad en finansiële kwellinge en swak punte. Dit breek spanning, baan die weg vir interessante gesprekke en redevoering, verskuif die kleurgrense deur samehorigheid, skep illusies van sportmangees en dit laat mense ontsnap. Vir lank na die eindfluitije geblaas het.